Engelli Kimlik Kartı Nereden Alınır?
yazarEngelli kimlik kartı; Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden, Sosyal Hizmet Merkezlerinden veya e-Devlet üzerinden alınabilir. Sağlık kurulu raporuyla en az yüzde 40 engelli olduğunu belgeleyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları engelli kimlik kartı başvurusu yapabilir.
e-Devlet üzerinden yapılan başvurularda rapor ve kimlik bilgileri ilgili kamu sistemlerinden elektronik olarak kontrol edildiği için başvuru sahibinden ayrıca fotoğraf, kimlik fotokopisi veya sağlık kurulu raporu yüklemesi istenmez. Yüz yüze başvurularda ise kimlik, fotoğraf ve gerektiğinde sağlık kurulu raporu ibraz edilmelidir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı, engelli bireylerin ücretsiz veya indirimli ulaşım, kültür ve turizm hizmetleri ile çeşitli kurumsal avantajlardan daha kolay yararlanmasını sağlar. Ancak kart, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının veya engelli sağlık kurulu raporunun yerine geçmez. (Aile Bakanlığı)
Güncelleme tarihi: 2 Ağustos 2026. Kurumların sunduğu indirimler, başvuru süreçleri ve hizmet standartları değişebildiğinden işlem öncesinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel duyuruları kontrol edilmelidir.
Engelli Kimlik Kartı Nedir?
Engelli kimlik kartı, engelli bireylere mevzuat kapsamında tanınan hak ve hizmetlerden yararlanmayı kolaylaştırmak amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından düzenlenen resmî bir karttır.
Kartın üzerinde genel olarak şu bilgiler bulunur:
- Kart sahibinin T.C. kimlik numarası
- Adı ve soyadı
- Doğum tarihi
- Kartın geçerlilik süresi
- Refakatçi hakkı bulunup bulunmadığı
- Kartın seri numarası
- Gerekli yaş grubundaki kişiler için fotoğraf
15 yaşını dolduran kişiler için kartta fotoğraf bulunması zorunludur. Engelli kimlik kartı almak isteğe bağlıdır; engelli sağlık kurulu raporu bulunan herkesin bu kartı alması zorunlu değildir. Bununla birlikte kart, engellilik durumunun çeşitli kurumlarda daha kolay belgelenmesini sağlar. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı sağlık raporu yerine geçer mi?
Engelli kimlik kartı, sağlık kurulu raporunun yerine geçmez. Kart, kişinin engellilik durumunu ve varsa refakatçi hakkını gösterir; ancak ÖTV istisnalı araç alımı, engelli aylığı, evde bakım yardımı, EKPSS, vergi indirimi veya özel eğitim gibi işlemlerde ilgili kurum ayrıca sağlık kurulu raporu ve o hakka özgü şartları inceleyebilir.
Bu nedenle engelli kimlik kartına sahip olmak, bütün engelli haklarından otomatik olarak yararlanılacağı anlamına gelmez. Her hakkın engellilik oranı, rapor açıklaması, gelir kriteri, yaş veya çalışma durumu gibi farklı koşulları olabilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı T.C. kimlik kartı yerine geçer mi?
Hayır. Engelli kimlik kartı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının yerine kullanılamaz. Resmî işlemlerde kimlik tespiti gerektiğinde T.C. kimlik kartının da gösterilmesi gerekebilir. Engelli kimlik kartı yalnızca engelli bireylere tanınan hak ve hizmetlerden yararlanmak amacıyla kullanılır. (Aile Bakanlığı)
Engelli Kimlik Kartını Kimler Alabilir?
Engelli kimlik kartı alabilmek için erişkinlerde sağlık kurulu raporuyla en az yüzde 40 engelli olunduğunun belgelenmesi gerekir.
Başvuru yapabilecek kişiler genel olarak şunlardır:
- Engellilik oranı yüzde 40 veya üzerinde olan yetişkin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları
- Mavi Kart sahibi olup mevzuattaki şartları karşılayan kişiler
- ÇÖZGER raporunda yüzde 40 veya üzeri engellilik oranına denk gelen özel gereksinim düzeyi bulunan çocuklar
- Engelli bireyin küçük veya kısıtlı olması durumunda kanuni temsilcileri
- Vekâletnameyle yetkilendirilmiş kişiler
Engelli kimlik kartı için gelir şartı, sigortalı çalışma şartı veya belirli bir engel türü şartı bulunmaz. Bedensel, görme, işitme, zihinsel, ruhsal veya süreğen hastalık nedeniyle düzenlenmiş raporun toplam engellilik oranının en az yüzde 40 olması temel ölçüttür. (Aile Bakanlığı)
Yüzde 40 engelli raporuyla kimlik kartı alınabilir mi?
Evet. Erişkin sağlık kurulu raporunda toplam engellilik oranı yüzde 40 veya üzerindeyse engelli kimlik kartı alınabilir.
Kart başvurusu için yüzde 90 engelli raporu aranmaz. Yüzde 40, yüzde 50, yüzde 60, yüzde 80 veya yüzde 90 oranında engelli sağlık kurulu raporu bulunan kişiler diğer koşulları sağlamaları hâlinde başvurabilir.
Süreli engelli raporuyla kimlik kartı alınabilir mi?
Evet. Süreli sağlık kurulu raporuyla da engelli kimlik kartı alınabilir. Ancak kartın geçerlilik süresi, kartın düzenlenmesine esas alınan rapordaki süreye bağlı olarak belirlenebilir.
Sağlık raporu sona erdiğinde veya engellilik oranı yüzde 40’ın altına düştüğünde kartın geçerliliği yeniden değerlendirilir. Geçersiz hâle gelen kartın kullanılmaya devam edilmemesi ve ilgili müdürlüğe iade edilmesi gerekir. (Aile Bakanlığı)
18 yaşından küçük çocuklar engelli kimlik kartı alabilir mi?
Evet. Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporunda, yani ÇÖZGER’de en az yüzde 40 engellilik oranına denk gelen özel gereksinim düzeylerinden biri bulunuyorsa çocuk adına engelli kimlik kartı düzenlenebilir.
Kabul edilen düzeyler şunlardır:
- Hafif Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır
- Orta Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır
- İleri Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır
- Çok İleri Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır
- Belirgin Özel Gereksinimi Vardır
- Özel Koşul Gereksinimi Vardır
18 yaşından küçükler için düzenlenen kartın geçerlilik süresi, ÇÖZGER raporundaki süreyi geçemez. Sürekli ibareli ÇÖZGER esas alınsa bile çocuk adına düzenlenen kartın geçerlilik süresi en fazla kişinin 18 yaşını doldurmasından sonraki bir aylık döneme kadar belirlenebilir. 18 yaş sonrasında erişkin sağlık kurulu raporuna göre yeniden işlem yapılması gerekebilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli Kimlik Kartı Başvurusu Nereye Yapılır?
Engelli kimlik kartı başvurusu üç farklı kanaldan yapılabilir:
- e-Devlet Kapısı
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
- Sosyal Hizmet Merkezi
Başvuru sahibinin ikamet ettiği ildeki müdürlüğe gitmesi en pratik yöntemdir. Bununla birlikte e-Devlet üzerinden başvuru yapılabildiği için gerekli bilgileri kamu sistemlerinde kayıtlı olan kişilerin kuruma gitmesi gerekmeyebilir. (e-Devlet)
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünden başvuru
Başvuru sahibi, yaşadığı ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne şahsen başvurabilir. Başvuru sırasında kişinin kimlik ve rapor bilgileri kontrol edilir, başvuru formu doldurulur ve kişisel verilerin işlenmesine ilişkin bilgilendirme yapılır.
Sağlık raporu elektronik sistem üzerinden doğrulanabiliyorsa raporun kâğıt nüshasının alınmasına gerek kalmayabilir. Ancak eski tarihli veya elektronik ortamda doğrulanamayan raporların aslı ya da onaylı örneği istenebilir. (Aile Bakanlığı)
Sosyal Hizmet Merkezinden başvuru
Engelli kimlik kartı başvurusu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı Sosyal Hizmet Merkezlerinden de yapılabilir.
İl merkezine gitmekte güçlük yaşayan kişiler, ikamet adresine en yakın Sosyal Hizmet Merkezini öğrenerek başvurusunu burada tamamlayabilir. Başvuru yapılacak merkezin engelli kimlik kartı işlemlerini yürütüp yürütmediği telefonla önceden doğrulanabilir.
e-Devlet üzerinden engelli kimlik kartı başvurusu
Engelli kimlik kartı başvurusunun en kolay yollarından biri e-Devlet Kapısıdır. Sağlık raporu e-Rapor sisteminde, kimlik ve adres bilgileri ise MERNİS’te kayıtlı olan kişiler başvurularını internet üzerinden yapabilir.
e-Devlet hizmetinin adı:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Engelliler İçin Kimlik Kartı Başvurusu
Başvuru için e-Devlet sistemine şu yöntemlerden biriyle giriş yapılabilir:
- e-Devlet şifresi
- Mobil imza
- Elektronik imza
- T.C. kimlik kartı
- İnternet bankacılığı
e-Devlet üzerinden yapılan başvurularda yüz yüze başvuruda istenen fiziksel belgeler talep edilmez. Başvurunun işleme alınabilmesi için rapor ve kimlik bilgilerinin ilgili kamu sistemlerinden doğrulanabilmesi gerekir. (e-Devlet)
e-Devlet Engelli Kimlik Kartı Başvurusu Nasıl Yapılır?
e-Devlet üzerinden başvuru yapmak için aşağıdaki adımlar izlenebilir:
1. e-Devlet hesabına giriş yapın
T.C. kimlik numaranız ve e-Devlet şifrenizle sisteme giriş yapın. Mobil imza, internet bankacılığı veya çipli kimlik kartı gibi diğer giriş seçenekleri de kullanılabilir.
2. Başvuru hizmetini bulun
Arama bölümüne “Engelliler İçin Kimlik Kartı Başvurusu” yazın. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına ait hizmeti seçin.
“Engelli Kimlik Belgesi Sorgulama” ile “Engelliler İçin Kimlik Kartı Başvurusu” farklı hizmetlerdir. İlk kez kart almak isteyenler başvuru hizmetini seçmelidir.
3. Kişisel bilgilerinizi kontrol edin
Sistemde görünen ad, soyad, doğum tarihi, iletişim ve adres bilgilerini kontrol edin. Kartın gönderileceği adresin doğru olması önemlidir.
4. Sağlık raporu bilgilerini kontrol edin
Başvuru ekranında elektronik ortamda doğrulanabilen engelli sağlık kurulu raporu bilgileri görüntülenir. Rapora ulaşılamaması hâlinde başvuru tamamlanamayabilir.
Özellikle eski tarihli raporların e-Rapor sisteminde bulunmaması durumunda Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne veya Sosyal Hizmet Merkezine yüz yüze başvuru yapılmalıdır.
5. Fotoğraf ve teslimat bilgilerini onaylayın
Sistemin sunduğu fotoğrafı ve kartın gönderilmesini istediğiniz adresi kontrol edin. Elektronik sistemlerde kayıtlı fotoğrafın uygun olmaması hâlinde başvuru birimi ek işlem isteyebilir.
6. Aydınlatma ve açık rıza metnini onaylayın
Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin bilgilendirme metnini okuyun ve gerekli onayları verin.
7. Başvuruyu tamamlayın
Bilgilerin doğruluğunu kontrol ettikten sonra başvuruyu gönderin. e-Devlet üzerinden gönderilen başvuru, ilgili il müdürlüğüne veya başvuru adresine en yakın Sosyal Hizmet Merkezine yönlendirilir.
Bilgi ve belgeleri kamu sistemlerinden eksiksiz olarak doğrulanabilen başvurular işleme alınır. İşlem yapılamayan başvurularda ret veya eksiklik gerekçesinin başvuru sahibine bildirilmesi gerekir. (Aile Bakanlığı)
Engelli Kimlik Kartı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
Engelli kimlik kartı için gerekli belgeler, başvurunun e-Devlet üzerinden mi yoksa yüz yüze mi yapıldığına göre değişir.
e-Devlet başvurusunda gerekli belgeler
e-Devlet üzerinden yapılan başvurularda başvuru sahibinden ayrıca:
- Fotoğraf
- Kimlik fotokopisi
- Sağlık kurulu raporu fotokopisi
istenmez. Bilgiler kamu kurumlarının elektronik sistemleri üzerinden kontrol edilir. (Aile Bakanlığı)
Ancak raporun elektronik ortamda bulunmaması, fotoğrafın uygun olmaması veya kimlik bilgilerinin doğrulanamaması hâlinde kişinin kuruma yönlendirilmesi mümkündür.
İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi başvurusunda gerekli belgeler
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel bilgilendirmesine göre yüz yüze başvuruda genel olarak şu belgeler istenir:
- T.C. kimlik kartı veya kimlik fotokopisi
- İki adet güncel fotoğraf
- Engelli sağlık kurulu raporunun aslı veya onaylı örneği
- Başvuru formu ya da dilekçe
Yeni tarihli sağlık raporları elektronik sistemden doğrulanabildiğinde raporun basılı örneği her başvuruda alınmayabilir. Ancak 2019 öncesi düzenlenen ve elektronik sistem üzerinden doğrulanamayan raporlar için raporun aslı veya onaylı örneği istenebilir. (Aile Bakanlığı)
Çocuk adına başvuruda gerekli belgeler
Çocuk adına yapılacak başvuruda:
- Çocuğun T.C. kimlik bilgileri
- ÇÖZGER raporu
- Fotoğraf
- Anne, baba veya kanuni temsilcinin kimliği
- Gerekli durumlarda velayet ya da vesayet belgesi
istenebilir.
e-Devlet üzerinde çocuk veya vesayet altındaki çocuk adına başvuru yapılmasına yönelik ayrı bir hizmet bulunmaktadır. (e-Devlet)
Vasi aracılığıyla başvuruda gerekli belgeler
Engelli bireyin kısıtlı olması durumunda başvuru kanuni temsilci tarafından yapılabilir. Kanuni temsilcinin:
- Kendi T.C. kimlik kartını
- Temsil yetkisini gösteren belgeyi
- Gerekli durumlarda kesinleşmiş vasi kararını
ibraz etmesi gerekir. (Aile Bakanlığı)
Vekâletnameyle engelli kimlik kartı alınabilir mi?
Evet. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel sıkça sorulan sorular sayfasında engelli kimlik kartı işlemlerinin vekâletname ile yaptırılabileceği belirtilmektedir. Vekâletnamenin işlem için yeterli yetkiyi açıkça içermesi gerekir. (Aile Bakanlığı)
Engelli Kimlik Kartı Başvurusu Ne Zaman Sonuçlanır, Kaç Günde Çıkar?
Engelli kimlik kartının kaç günde çıkacağı konusunda Türkiye genelinde uygulanan tek ve kesin bir teslim süresi bulunmamaktadır. İşlem süresi; başvurunun yapıldığı il, sağlık raporunun elektronik ortamda doğrulanması, belge eksikliği, kart basım yoğunluğu ve posta teslimatına göre değişebilir.
İl müdürlüklerinin yayımladığı hizmet standartlarında farklı süreler görülmektedir:
- Bazı il müdürlüklerinde kart teslim süresi 5 gün olarak belirtilmektedir.
- Bazı müdürlüklerde 7 günlük hizmet süresi açıklanmıştır.
- Bazı birimlerde işlemin tamamlanması için en geç bir aylık süre öngörülmektedir. (Aile Bakanlığı)
Bu nedenle “Engelli kimlik kartı kaç günde çıkar?” sorusuna verilebilecek en doğru cevap şudur:
Belgelerde eksiklik bulunmayan başvurular bazı illerde yaklaşık 5-7 gün içinde tamamlanabilmekle birlikte, işlem ve posta süresiyle beraber teslimat bir aya kadar uzayabilir.
Bu süre resmî ve ülke çapında garanti edilmiş sabit bir süre değildir. Başvurunun yapıldığı il müdürlüğünün güncel hizmet standardı esas alınmalıdır.
e-Devlet başvurusu daha hızlı sonuçlanır mı?
e-Devlet başvurusunda kimlik ve rapor bilgileri elektronik ortamda kontrol edildiğinden belge teslimi için kuruma gidilmesine gerek kalmaz. Bu durum başvuru işlemini kolaylaştırabilir.
Ancak kartın değerlendirilmesi, onaylanması, basılması ve posta yoluyla teslim edilmesi gerektiği için e-Devlet başvurusunun her ilde belirli bir gün sayısında tamamlanacağı garanti edilemez.
Engelli kimlik kartı nasıl teslim edilir?
Kart şu yollarla teslim edilebilir:
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünden
- Sosyal Hizmet Merkezinden
- Başvuru sırasında belirtilen adrese iadeli taahhütlü posta yoluyla
Kişinin talebiyle kart; eşi, alt veya üst soyu ile üçüncü dereceye kadar kan ya da kayın hısımlarından birine de teslim belgesi imzalatılarak verilebilir. Küçük veya kısıtlı kişinin kartı kanuni temsilcisine teslim edilebilir. (Aile Bakanlığı)
Teslim alınmayan engelli kimlik kartı ne olur?
Basım tarihinden itibaren altı ay içinde teslim alınmayan kartlar mevzuat kapsamında imha edilebilir. Başvurusu sonuçlandığı hâlde kartını alamayan kişilerin ilgili İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkeziyle iletişime geçmesi gerekir. (Aile Bakanlığı)
Engelli Kimlik Kartı Sorgulama
Engelli kimlik kartı sorgulama işlemi e-Devlet üzerinden yapılabilir.
Hizmetin adı:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Engelli Kimlik Belgesi Sorgulama
Bu hizmet kullanılarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından düzenlenmiş engelli kimlik kartına ait bilgiler görüntülenebilir. (e-Devlet)
e-Devlet engelli kimlik kartı sorgulama nasıl yapılır?
- e-Devlet hesabınıza giriş yapın.
- Arama bölümüne “Engelli Kimlik Belgesi Sorgulama” yazın.
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hizmetini seçin.
- Düzenlenmiş kart bilgilerinizi kontrol edin.
- Sistem izin veriyorsa barkodlu belgeyi görüntüleyin veya doğrulama işlemini kullanın.
Başvuru yaptım ancak sorgulamada görünmüyor, ne yapmalıyım?
Engelli Kimlik Belgesi Sorgulama hizmeti esas olarak düzenlenmiş kart bilgilerini görüntülemek için sunulmaktadır. Yeni başvurunun değerlendirme aşamalarını ayrıntılı biçimde gösteren bir kargo takip ekranı olarak düşünülmemelidir.
Başvuru sonrasında kart bilgisi görünmüyorsa:
- Başvurunun gönderildiğinden emin olun.
- e-Devlet başvuru ekranındaki bildirimleri kontrol edin.
- Sağlık raporunuzun e-Rapor sisteminde kayıtlı olup olmadığını araştırın.
- Adres ve iletişim bilgilerinizi doğrulayın.
- Başvurunun yönlendirildiği İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkeziyle iletişime geçin.
Engelli kimlik belgesi doğrulama nedir?
e-Devlet üzerinde engelli kimlik belgesinin gerçekliğini kontrol etmeye yönelik doğrulama hizmeti de bulunmaktadır. Barkodlu belgenin kurumlar tarafından doğrulanması gerektiğinde bu hizmet kullanılabilir. (e-Devlet)
Engelli Kimlik Kartı Ne İşe Yarar?
Engelli kimlik kartı, engelli bireyin kendisine tanınan haklardan yararlanırken engellilik durumunu daha kolay belgelemesini sağlar.
Kartın temel kullanım alanları şunlardır:
- Ücretsiz şehir içi toplu taşıma
- TCDD trenlerinde ücretsiz seyahat
- Şehirlerarası otobüslerde indirim
- Havayolu şirketlerinin engelli yolcu indirimleri
- Müze ve ören yerlerine ücretsiz giriş
- Millî park ve tabiat parklarına ücretsiz giriş
- Devlet tiyatrolarından ücretsiz yararlanma
- GSM, internet ve yayın hizmetlerinde sunulan özel tarifeler
- Refakatçi hakkının gösterilmesi
Kartın sağladığı hakların bir bölümü kanun ve yönetmeliklerden, bir bölümü ise kamu kurumları veya özel şirketlerin kendi kampanya ve uygulamalarından kaynaklanır. Bu nedenle indirim oranları ve kullanım koşulları zaman içinde değişebilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli Kimlik Kartı Faydaları
Şehir içi toplu taşıma ücretsiz mi?
En az yüzde 40 engelli olduğunu belgeleyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, ilgili ücretsiz seyahat mevzuatı kapsamında şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilir.
Ücretsiz ulaşım hakkı genel olarak şu araçları kapsar:
- Belediye otobüsleri
- Özel halk otobüsleri
- Metro
- Tramvay
- Marmaray
- Şehir içi raylı sistemler
- Şehir içi deniz ulaşım araçları
Uygulamada belediyeler, engelli kimlik kartına ek olarak kendi elektronik ulaşım kartlarının çıkarılmasını isteyebilir. Bu kartlar çoğunlukla şehir içindeki turnike ve elektronik ücret toplama sistemlerinde kullanılır. Engelli kimlik kartı ile belediyenin ulaşım kartı aynı belge değildir. (Aile Bakanlığı)
Refakatçi ücretsiz ulaşımdan yararlanabilir mi?
Engelli kişinin kartında veya esas alınan raporunda refakatçi hakkı bulunduğunu gösteren uygun bilgi varsa bir refakatçi, engelli bireyle birlikte seyahat etmek şartıyla ücretsiz ulaşım hakkından yararlanabilir.
Refakatçinin tek başına seyahat etmesi hâlinde bu hak kullanılamaz. Ücretsiz veya indirimli seyahat hakkı, engelli bireyle birlikte yapılan yolculuk için geçerlidir. (Aile Bakanlığı)
Eski raporlarda “ağır engelli”, yeni erişkin raporlarında ise “tam bağımlı engelli birey” gibi farklı ifadeler bulunabilir. Kart üzerindeki refakatçi bilgisi esas alınmalıdır.
TCDD trenleri engelli vatandaşlara ücretsiz mi?
Engelli kimlik kartı sahipleri, mevzuat ve TCDD Taşımacılık kuralları kapsamında TCDD’nin koltuklu seferlerinden ücretsiz yararlanabilir. Bu kapsam Yüksek Hızlı Tren seferlerini de içerebilir.
Ücretsiz seyahat hakkı bulunsa bile yolculuk öncesinde bilet düzenlenmesi veya rezervasyon yapılması gerekir. Ücretsiz bilet alıp trene binmeyen kişiler hakkında TCDD’nin rezervasyon ve ücretsiz seyahat kuralları uygulanabilir. (TCDD Taşımacılık)
Şehirlerarası otobüslerde engelli indirimi ne kadar?
Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre en az yüzde 40 engelli olduğunu belgeleyen yolculara şehirlerarası tarifeli otobüslerde indirim uygulanır.
Kurala göre:
- 20 koltuğa kadar olan taşıtlarda bir engelli yolcuya yüzde 40 indirim uygulanır.
- 20’den fazla koltuğu bulunan taşıtlarda en fazla iki engelli yolcuya yüzde 40 indirim uygulanır.
- Aynı araçtaki engelli yolcu sayısının bu kontenjanları aşması hâlinde diğer engelli yolculara yüzde 30 indirim uygulanır.
İndirim, taşıma şirketinin Bakanlığa bildirdiği geçerli ücret tarifesi üzerinden hesaplanır. (Ulaştırma Hizmetleri)
Türk Hava Yolları engelli indirimi ne kadar?
Türk Hava Yolları, şartları karşılayan engelli yolculara:
- Yurt içi uçuşlarda yüzde 20
- Türkiye çıkışlı veya varışlı yurt dışı uçuşlarda yüzde 25
oranında indirim uygulamaktadır.
İndirim, biletin toplam tutarına değil baz ücrete uygulanır; vergi, harç ve diğer ek ücretleri kapsamaz. Yolcunun Miles&Smiles hesabında engelli statüsünü tanımlatması gerekebilir. (Turkish Airlines)
AJet engelli indirimi var mı?
AJet de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarında yüzde 40 veya üzeri engellilik oranıyla tanımlı yolculara özel indirim sunmaktadır.
Güncel uygulamada engelli yolcular için iç hatlar ve Kuzey Kıbrıs uçuşlarında yüzde 20, dış hatlarda yüzde 25 oranına kadar indirim sağlanabilmektedir. Bilet sınıfı, yaş ve satış kanalı gibi koşullar nedeniyle işlem öncesinde AJet’in güncel özel indirim kuralları kontrol edilmelidir. (Turkish Airlines)
Müze ve ören yerleri ücretsiz mi?
Engelli kimlik kartı sahipleri, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı müze ve ören yerlerinden ücretsiz yararlanabilir. Gişe görevlisi engelli kimlik kartının yanında T.C. kimlik kartının gösterilmesini de isteyebilir. (Aile Bakanlığı)
Özel işletmeler tarafından yönetilen müze, sergi veya kültürel alanlarda farklı kurallar uygulanabilir.
Millî parklar ve tabiat parkları ücretsiz mi?
Engelli bireyler, ilgili düzenlemeler kapsamında millî parklar, tabiatı koruma alanları ve tabiat parklarına ücretsiz giriş hakkından yararlanabilir. Araç giriş ücreti, otopark, konaklama veya özel işletme hizmetleri ayrıca ücretlendirilebilir. (Aile Bakanlığı)
Devlet tiyatroları engelli vatandaşlara ücretsiz mi?
Engelli kimlik kartı sahipleri Devlet Tiyatroları gişelerinden ücretsiz bilet temin edebilir. Temsil, salon kapasitesi ve bilet düzenleme kuralları nedeniyle ücretsiz biletin oyun öncesinde gişeden alınması gerekebilir. (Aile Bakanlığı)
Özel tiyatrolar ve sinemalar kendi indirim politikalarını belirler. Engelli kimlik kartı bütün özel tiyatro ve sinemalarda zorunlu ücretsiz giriş hakkı sağlamaz.
Telefon ve internet indirimi sağlar mı?
GSM operatörleri, internet servis sağlayıcıları ve bazı televizyon platformları engelli bireylere özel tarifeler veya indirimler sunabilir.
Bu indirimler kanunla bütün şirketler için tek oranda belirlenmiş değildir. İndirim oranı, tarife içeriği ve istenen belgeler şirkete göre değişebilir. Başvuruda engelli kimlik kartı veya engelli sağlık kurulu raporu istenebilir. (Aile Bakanlığı)
TOKİ başvurusunda engelli kimlik kartı geçerli mi?
TOKİ projelerinde engelli vatandaşlara özel kontenjan veya başvuru kategorisi ayrılabilir. Ancak engelli kimlik kartı her projede tek başına yeterli belge olarak kabul edilmeyebilir. Güncel proje ilanında belirtilen sağlık raporu, engellilik oranı, yaş, ikamet ve gelir şartlarının sağlanması gerekir.
Engelli kimlik kartının bulunması, TOKİ kurasında doğrudan konut kazanılacağı anlamına gelmez.
Engelli Kimlik Kartı ile Engelli Ulaşım Kartı Aynı mı?
Hayır. Engelli kimlik kartı ile belediyelerin verdiği engelli ulaşım kartları farklı belgelerdir.
Engelli kimlik kartı
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından düzenlenir.
- Türkiye genelinde engellilik durumunu ve varsa refakatçi hakkını gösterir.
- Farklı kurumların sunduğu hak ve indirimlerde kullanılabilir.
Engelli ulaşım kartı
- Belediyeler veya yerel ulaşım işletmeleri tarafından düzenlenir.
- Otobüs, metro, tramvay veya vapur turnikelerinde elektronik olarak kullanılır.
- Genellikle yalnızca düzenlendiği şehirde veya ulaşım sisteminde geçerlidir.
Bir belediye, ücretsiz ulaşım hakkından yararlanabilmek için engelli kimlik kartı gösterildikten sonra şehirde kullanılan kişiselleştirilmiş ulaşım kartının çıkarılmasını isteyebilir.
Engelli Kimlik Kartı ile Engelli Park Kartı Aynı mı?
Hayır. Engelli kimlik kartı, engelli park kartının yerine geçmez.
Engelli park kartı, engelli araçlarına ayrılmış park yerlerinden yararlanmak amacıyla Emniyet Genel Müdürlüğünün ilgili trafik birimlerince düzenlenen ayrı bir belgedir. Park kartı başvurusu e-Devlet üzerinden de yapılabilmektedir. (e-Devlet)
Engelli kimlik kartının araçta bulunması, engelli park alanlarının otomatik olarak kullanılabileceği anlamına gelmez.
Engelli Kimlik Kartı Yenileme İçin Gerekli Belgeler
Engelli kimlik kartının yenilenebilmesi için öncelikle mevcut kartın iptal edilmesi gerekir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel açıklamasına göre yenileme başvurusunda genel olarak şu belgeler istenir:
- Eski engelli kimlik kartı
- Güncel fotoğraf
- T.C. kimlik kartı
- Sağlık kurulu raporu
- Gerekli durumlarda başvuru formu veya dilekçe
Mevcut engelli kimlik kartı ve sağlık kurulu raporu sürekli ise yenileme sırasında yeniden sağlık kurulu raporu istenmeyebilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı hangi durumlarda yenilenir?
Kart şu durumlarda yenilenebilir:
- Kartın kaybolması
- Kartın çalınması
- Kartın kırılması veya okunamayacak hâle gelmesi
- Ad veya soyadı değişikliği
- Fotoğrafın değiştirilmesi
- Sağlık raporu bilgilerinin değişmesi
- Refakatçi hakkının değişmesi
- Süreli kartın geçerlilik süresinin dolması
- Kart bilgilerinin hatalı olması
- Kartın herhangi bir nedenle geçersiz hâle gelmesi
Mevzuata göre kart bilgilerinin değişmesi veya kartın geçersiz hâle gelmesi durumunda İl Müdürlüğü, Sosyal Hizmet Merkezi ya da e-Devlet üzerinden yeniden düzenleme başvurusu yapılabilir. Bununla birlikte eski kartın teslim edilmesi ve iptal edilmesi gereken durumlarda işlemin İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi üzerinden tamamlanması gerekebilir. (Aile Bakanlığı)
Sürekli engelli raporunda kart yenileme nasıl yapılır?
Sağlık kurulu raporunda “sürekli” ibaresi varsa ve rapor bilgilerinde değişiklik bulunmuyorsa yenileme için yeni bir sağlık kurulu raporu alınması genellikle gerekmez.
Başvuru sahibi eski kartı, güncel fotoğrafını ve kimliğini İl Müdürlüğüne veya Sosyal Hizmet Merkezine götürerek yenileme işlemini başlatabilir. (Aile Bakanlığı)
Süreli engelli raporunda kart yenileme nasıl yapılır?
Süreli rapora dayanılarak verilen kartın süresi dolduğunda güncel ve geçerli sağlık kurulu raporunun sunulması gerekir.
Yeni raporda engellilik oranı en az yüzde 40 ise kart yeniden düzenlenebilir. Engel oranı yüzde 40’ın altına düşmüşse engelli kimlik kartı yeniden düzenlenmez.
Kayıp Engelli Kimlik Kartı Nasıl Yenilenir?
Engelli kimlik kartı kaybolduğunda veya çalındığında kartın başkası tarafından kullanılmasını önlemek için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne ya da Sosyal Hizmet Merkezine en kısa sürede bildirim yapılmalıdır.
Kayıp kart fiziksel olarak teslim edilemeyeceğinden kurum eski kartı sistem üzerinden geçersiz hâle getirerek yeni kart başvurusunu değerlendirir. Bakanlık ek belge veya kayıp bildirimi isteyebileceğinden başvuru öncesinde ilgili birimden bilgi alınması yararlı olur. (Aile Bakanlığı)
Kayıp olduğu bildirilen eski kart daha sonra bulunsa bile yeniden kullanılmamalıdır.
Eski Engelli Kimlik Kartları Geçerli mi?
2023 yılında yürürlüğe giren yönetmelikten önceki düzenlemeler kapsamında verilmiş engelli kimlik kartları geçerliliğini korumaktadır.
Aşağıdaki belgeler geçerli kabul edilmeye devam edebilir:
- Eski mevzuata göre düzenlenmiş engelli kimlik kartları
- Önceki yönetmelikler kapsamında verilen kartlar
- Eski nüfus cüzdanına işlenmiş engellilik oranı bilgisi
Bununla birlikte kartın yıpranması, bilgilerinin güncelliğini kaybetmesi veya elektronik sistemlerde doğrulanamaması hâlinde yeni engelli kimlik kartıyla değiştirilmesi işlemleri kolaylaştırabilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli Kimlik Kartı Kullanılırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Kart sadece sahibi tarafından kullanılmalıdır
Engelli kimlik kartı kişiye özeldir. Başkasına ait kartı kullanmak veya kartı başka bir kişiye kullandırmak hukuki ve cezai işlem doğurabilir.
Kart üzerinde silinti, kazıntı veya tahrifat yapılmamalıdır. Üzerinde değişiklik yapılan kartlar geçersiz kabul edilir. (Aile Bakanlığı)
Refakatçi hakkı engelli bireyle birlikte kullanılmalıdır
Refakatçi hakkı bulunan kartlarda refakatçinin ücretsiz veya indirimli hizmetten yararlanması için engelli bireyle birlikte bulunması gerekir.
T.C. kimlik kartı da yanınızda olmalıdır
Bazı kurumlar kart sahibinin kimliğini doğrulamak amacıyla engelli kimlik kartının yanında T.C. kimlik kartını da görmek isteyebilir.
Özel şirketlerin güncel koşulları kontrol edilmelidir
Havayolu şirketleri, GSM operatörleri, internet sağlayıcıları ve özel kültür kuruluşları indirim oranlarını ve kampanya şartlarını değiştirebilir. Bilet veya abonelik işlemi öncesinde güncel koşullar kontrol edilmelidir.
Kartın süresi takip edilmelidir
Süreli sağlık raporuna bağlı olarak düzenlenen kartların geçerlilik tarihi takip edilmelidir. Süresi sona eren kartla haklardan yararlanmaya çalışmak sorun yaşanmasına neden olabilir.
Engelli Kimlik Kartı Başvurusunda En Sık Yapılan Hatalar
Engelli kimlik kartı ile ulaşım kartını karıştırmak
Bakanlık tarafından verilen engelli kimlik kartı ile belediyenin elektronik ulaşım kartı aynı değildir. Şehir içi ulaşım sisteminde ayrı kart başvurusu gerekebilir.
Yüzde 40’ın altındaki raporla başvuru yapmak
Erişkinler için engelli kimlik kartında temel oran yüzde 40’tır. Toplam oran yüzde 39 veya altındaysa kart düzenlenmez.
Eski raporun e-Devlet sisteminde görüneceğini düşünmek
Özellikle eski tarihli raporlar elektronik ortamda bulunmayabilir. Bu durumda yüz yüze başvuru ve raporun aslı ya da onaylı örneği gerekebilir.
Engelli kimlik kartının tüm hakları otomatik sağladığını düşünmek
Engelli aylığı, evde bakım yardımı, ÖTV istisnası ve vergi indirimi gibi haklar için ayrı şartlar aranır. Kart, bu hakları tek başına oluşturmaz.
Başvuru adresini kontrol etmemek
e-Devlet başvurusunda kartın gönderileceği adres yanlış veya güncel değilse teslimat gecikebilir.
Refakatçi hakkını yanlış yorumlamak
Engelli kimlik kartında refakatçi hakkı bulunmayan kişiler için refakatçi ücretsiz ulaşımdan yararlanamaz. Refakatçi hakkı bulunsa bile engelli bireyin yolculuk sırasında yanında olması gerekir.
Engelli Kimlik Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Engelli kimlik kartı nereden alınır?
Engelli kimlik kartı, e-Devlet üzerinden, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden veya Sosyal Hizmet Merkezlerinden alınabilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı için yüzde kaç rapor gerekir?
Erişkinlerde en az yüzde 40 engelli sağlık kurulu raporu gerekir. Çocuklarda ÇÖZGER raporunda yüzde 40 veya üzeri orana denk gelen özel gereksinim düzeyi bulunmalıdır. (Aile Bakanlığı)
Yüzde 40 engelli kimlik kartı alabilir mi?
Evet. Sağlık kurulu raporundaki toplam engellilik oranı yüzde 40 veya üzerindeyse başvuru yapılabilir.
Engelli kimlik kartı e-Devlet’ten alınır mı?
Başvuru e-Devlet üzerinden yapılabilir. Kart bilgileri elektronik ortamda doğrulandıktan sonra kart düzenlenerek belirtilen adrese posta yoluyla gönderilebilir. (Aile Bakanlığı)
e-Devlet başvurusunda belge yüklemek gerekir mi?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının açıklamasına göre e-Devlet başvurusunda yüz yüze başvuruda kullanılan fotoğraf, kimlik fotokopisi ve sağlık raporu gibi belgeler ayrıca talep edilmez. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı kaç günde çıkar?
İşlem süresi ile göre değişir. Bazı il müdürlükleri 5-7 günlük teslim süresi açıklarken bazı birimler en geç bir aylık süre belirtmektedir. Posta teslimatı süreyi uzatabilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı başvuru sonucu nasıl öğrenilir?
Düzenlenmiş kart bilgileri e-Devlet’teki “Engelli Kimlik Belgesi Sorgulama” hizmetinden kontrol edilebilir. Devam eden başvuru hakkında ayrıntılı bilgi için başvurunun yönlendirildiği İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkeziyle iletişime geçilebilir. (e-Devlet)
Engelli kimlik kartı adrese gelir mi?
Evet. Kart, başvuru sırasında belirtilen adrese veya kişinin yerleşim yeri adresine iadeli taahhütlü posta ile gönderilebilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartını başkası teslim alabilir mi?
Kişinin talebiyle kart; eşi, alt veya üst soyu ile üçüncü dereceye kadar kan ya da kayın hısımlarından birine teslim belgesi imzalatılarak verilebilir. Küçük veya kısıtlı kişinin kartını kanuni temsilcisi teslim alabilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı için sağlık raporunun aslı gerekli mi?
Yüz yüze başvuruda rapor elektronik ortamda doğrulanamıyorsa sağlık kurulu raporunun aslı veya onaylı örneği istenebilir. e-Devlet başvurusunda fiziksel rapor talep edilmez.
Eski tarihli engelli raporuyla kart alınır mı?
Geçerliliğini koruyan eski raporla başvuru yapılabilir. Rapor elektronik sistemde doğrulanamıyorsa aslı veya onaylı örneğiyle İl Müdürlüğüne ya da Sosyal Hizmet Merkezine başvurmak gerekir. (Aile Bakanlığı)
Sürekli raporu olanların kartı da sürekli mi?
Yetişkinlerde kartın geçerliliği rapor ve Bakanlık kayıtlarına göre belirlenir. Çocuklarda sürekli ÇÖZGER bulunsa bile kartın süresi en fazla 18 yaşın tamamlanmasını takip eden bir aylık döneme kadar düzenlenebilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı yenileme nerede yapılır?
Yenileme işlemi Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezinden yapılabilir. Mevzuat, bilgilerin değişmesi veya kartın geçersiz hâle gelmesi durumunda e-Devlet üzerinden de yeniden düzenleme başvurusu yapılabilmesine imkân tanımaktadır. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı yenileme için hangi belgeler gerekir?
Eski engelli kimlik kartı, güncel fotoğraf, T.C. kimlik kartı ve gerektiğinde sağlık kurulu raporu istenir. Mevcut kart sürekli ise yeniden rapor talep edilmeyebilir. (Aile Bakanlığı)
Kayıp engelli kimlik kartı nasıl çıkarılır?
Kayıp veya çalıntı kart için İl Müdürlüğüne ya da Sosyal Hizmet Merkezine bildirim yapılmalı ve yeniden düzenleme başvurusu başlatılmalıdır. Eski kart sistem üzerinden geçersiz hâle getirilir.
Engelli kimlik kartı toplu taşımada geçerli mi?
Evet. Engelli kimlik kartı, mevzuat kapsamında şehir içi toplu taşıma hakkının belgelenmesinde kullanılabilir. Belediyeler elektronik sistemlerinde ayrıca kişiselleştirilmiş engelli ulaşım kartı isteyebilir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı ile otobüsler ücretsiz mi?
Belediye ve özel halk otobüslerinin şehir içi seferleri ücretsiz seyahat kapsamındadır. Şehirlerarası otobüslerde ise ücretsiz seyahat yerine yüzde 30 veya yüzde 40 oranında indirim uygulanır. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı ile tren ücretsiz mi?
TCDD’nin koltuklu seferlerinde, Yüksek Hızlı Trenler dâhil olmak üzere ücretsiz seyahat hakkından yararlanılabilir. Yolculuk öncesinde ücretsiz bilet veya rezervasyon düzenlenmelidir. (TCDD Taşımacılık)
Engelli kimlik kartı ile uçak bileti ücretsiz mi?
Hayır. Uçak yolculuğu ücretsiz değildir. Türk Hava Yolları ve AJet gibi şirketler belirli koşullarla yüzde 20 veya yüzde 25 oranlarında indirim sunabilir. İndirim genellikle baz ücret üzerinden uygulanır. (Turkish Airlines)
Engelli kimlik kartı ile müzeler ücretsiz mi?
Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı müze ve ören yerlerinden ücretsiz yararlanılabilir. Özel müzeler kendi ücret politikalarını belirler. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı ile refakatçi ücretsiz mi?
Kartta refakatçi hakkı bulunuyorsa bir refakatçi, engelli bireyle birlikte seyahat etmek koşuluyla ücretsiz toplu taşıma hakkından yararlanabilir. (Aile Bakanlığı)
Refakatçi tek başına engelli kartını kullanabilir mi?
Hayır. Refakatçi hakkı engelli bireyle birlikte yapılan seyahatte kullanılabilir. Kart kişiye özeldir ve başkasına kullandırılamaz.
Engelli kimlik kartı ile ÖTV’siz araç alınır mı?
Engelli kimlik kartı tek başına ÖTV istisnalı araç alma hakkı sağlamaz. Araç alımında sağlık kurulu raporu, engellilik oranı, engelin niteliği ve ÖTV mevzuatındaki diğer koşullar incelenir. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı engelli maaşı bağlatır mı?
Hayır. Engelli aylığı için sağlık raporunun yanında gelir, sosyal güvence ve diğer başvuru şartları değerlendirilir. Engelli kimlik kartı tek başına aylık bağlanmasını sağlamaz.
Engelli kimlik kartı evde bakım maaşı için yeterli mi?
Hayır. Evde bakım yardımı için tam bağımlılık durumu, hane geliri ve bakım ihtiyacı gibi ayrı şartlar incelenir.
Engelli kimlik kartı park kartı yerine geçer mi?
Hayır. Engelli park kartı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ayrı olarak düzenlenir. Engelli park alanlarını kullanmak için park kartı şartlarının sağlanması gerekir. (e-Devlet)
Engelli kimlik kartı ulaşım kartı yerine geçer mi?
Engelli kimlik kartı ücretsiz ulaşım hakkını gösterir; ancak belediyenin elektronik turnikelerinde kullanılmak üzere ayrıca şehir içi engelli ulaşım kartı çıkarılması gerekebilir.
Engelli kimlik kartının süresi dolarsa ne olur?
Süreli kartın geçerlilik tarihi sona erdiğinde kart yenilenmelidir. Güncel sağlık raporunda engellilik oranının en az yüzde 40 olması gerekir.
Engelli kimlik kartında fotoğraf zorunlu mu?
15 yaşını dolduran kişiler için kartta fotoğraf bulunması zorunludur. (Aile Bakanlığı)
Engelli kimlik kartı almak zorunlu mu?
Hayır. Engelli kimlik kartı almak isteğe bağlıdır. Ancak kart, engelli bireylere tanınan haklardan yararlanırken engellilik durumunun kolayca belgelenmesini sağlar. (Aile Bakanlığı)
Sonuç: Engelli Kimlik Kartı Nasıl Alınır?
Engelli kimlik kartı almak isteyen en az yüzde 40 engelli sağlık kurulu raporuna sahip kişiler başvurularını e-Devlet, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi üzerinden yapabilir.
Rapor ve kimlik bilgileri elektronik ortamda kayıtlı olan kişiler için en kolay yöntem e-Devlet başvurusudur. Elektronik sistemde görünmeyen eski tarihli raporu bulunanlar ise sağlık kurulu raporunun aslı veya onaylı örneği, kimlik ve fotoğrafla yüz yüze başvuru yapabilir.
Kart başvurusu yapmadan önce şu noktalar kontrol edilmelidir:
- Sağlık kurulu raporundaki engellilik oranı en az yüzde 40 mı?
- Rapor geçerli ve e-Rapor sisteminde kayıtlı mı?
- e-Devlet’te görünen adres güncel mi?
- Kartta refakatçi hakkı bulunması gerekiyor mu?
- Süreli raporun geçerlilik tarihi devam ediyor mu?
Engelli kimlik kartı, engelli bireyin günlük yaşamda haklara erişimini kolaylaştıran önemli bir belgedir. Bununla birlikte kartın sağlık kurulu raporu veya T.C. kimlik kartı yerine geçmediği, sosyal yardım ve vergi haklarının her biri için ayrıca başvuru koşulları bulunduğu unutulmamalıdır.
Yasal bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Başvuru belgeleri, teslim süreleri, ulaşım uygulamaları ve özel şirket indirimleri kurumlara ve illere göre değişebilir. İşlem öncesinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, ilgili İl Müdürlüğü, Sosyal Hizmet Merkezi veya hizmeti sunan kuruluşun güncel açıklamaları kontrol edilmelidir. Türkiye Engelliler Vakfı
